Πολλή κουβέντα γίνεται τελευταία γιά την νουβέλα του Carlos Maria Dominguez "ΤΟ ΧΑΡΤΙΝΟ ΣΠΙΤΙ" (80).Το βιβλίο έχει γίνει must γιά κάθε βιβλιόφιλο (βοηθάει και το μικρό του μέγεθος),μιά που στις σελίδες του ο καθένας από εμάς θα ανακαλύψει στοιχεία του εαυτού του.

Η υπόθεση της νουβέλας είναι άκρως ερεθιστική:

Διάσημη καθηγήτρια της λογοτεχνίας σκοτώνεται από αυτοκίνητο καθώς προσπάθησε να διασχίσει ένα δρομο διαβάζοντας ποιήματα της Ε.Ντίκινσον.Λίγες ημέρες αργότερα ένας συνάδελφος της (και ένας από τους πολλούς εραστές της),όπως κάθεται στο γραφείο της λαμβάνει ένα δέμα από την Ουρουγουάη που περιέχει ένα στραπατσαρισμένο αντίτυπο του βιβλίου του J.Conrad Η ΓΡΑΜΜΗ ΤΗΣ ΣΚΙΑΣ,το οποίο έχει ίχνη τσιμέντου επάνω του.Η αφιέρωση στο βιβλίο είναι από την καθηγήτρια προς κάποιον Κάρλος , τον οποίο ευχαριστεί για τις «τρελές μέρες του Μοντερέυ». Ο συνάδελφος / εραστής τρέχει στην άλλη άκρη του κόσμου για να βρει αυτόν τον Κάρλος, που αποδεικνύεται παθιασμένος βιβλιοσυλλέκτης και βιβλιόφιλος σε βαθμό πλήρους εξάρτησης από τα βιβλία.Η αναζήτηση του Κάρλος είναι και το μυστήριο της νουβέλας αυτής,της οποίας η ιστορία χρησιμεύει ουσιαστικά ως πρόφαση,αφού το πραγματικό θέμα είναι τα βιβλία και το πάθος γι'αυτά.

Εμφανώς επηρρεασμένος (σε βαθμό μίμησης) από τον Μπόρχες,ο συγγραφέας σε λίγες σελίδες αναπτύσσει σοβαρά θέματα με πολύ απλό τρόπο>η έννοια του χρόνου,της ταυτότητας,της μνήμης,οι λαβύρινθοι των βιβλιοθηκών,οι τρόποι ταξινόμησης των βιβλίων.Τα βιβλία δημιουργούν δωμάτια λαβυρίνθους,οι βιβλιοθήκες προσδιορίζουν την ταυτότητα του κατόχου τους,και η απώλεια του καταλόγου των βιβλίων συγκρίνεται με απώλεια της μνήμης γιά έναν φανατικό βιβλιόφιλο.

Όρεξη να έχεις και μπορείς να κοπιάρεις ολόκληρα αποσπάσματα από αυτό το "διαμαντάκι".Παραθέτω μερικά άκρως ενδεικτικά της αξίας του βιβλίου:

"Πολλές φορές αναρωτήθηκα γιατί κρατάω βιβλία που μόνο σε ένα απώτερο μέλλον είναι δυνατόν να μου φανούν χρήσιμα,τίτλους άσχετους προς αυτούς στους οποίους συνήθως ανατρέχω,βιβλία που διάβασα κάποτε και δεν πρόκειται να ξανανοίξω γιά πολλά χρόνια.Ίσως και ποτέ!.Αλλά πως να ξεφορτωθώ γιά παράδειγμα "Το κάλεσμα της άγριας φύσης",χωρίς να ξεριζώσω έναν από τους λίγους θεμέλιους λίθους των παιδικών μου χρόνων,τον "Ζορμπά" που σφράγισε την εφηβεία μου με έναν λυγμό,την "25η ώρα" και τόσα άλλα βιβλία εξόριστα στα πιό ψηλά ράφια,ανέγγιχτα και ωστόσο σιωπηλά,βυθισμένα στην ιερή αφοσίωση που τους αφιερώνουμε".

Ή το άλλο:

"...ο αναγνώστης είναι ταξιδιώτης σε ένα τοπίο ήδη διαμορφωμένο.Και άπειρο.Έχει γραφτεί και το δέντρο και η πέτρα και ο άνεμος στο φύλλωμα και η νοσταλγία γιά το φύλλωμα αυτό και η αγάπη γιά όποιον κάθισε στη σκιά του.Και γιά μένα δεν υπάρχει μεγαλύτερη ευτυχία από το να ζω γιά λίγες ώρες κάθε μέρα μιά εποχή της ανθρωπότητας που διαφορετικά θα μου ήταν ξένη.Δεν φτάνει μιά ολόκληρη ζωή γιά να την ζήσεις.Δανείζομαι από τον Μπόρχες τη μισή μιάς φράσης που είπε:η βιβλιοθήκη είναι μιά πύλη στο χρόνο"

Το μεγαλειώδες μυθιστόρημα "ΓΡΑΜΜΗ ΤΗΣ ΣΚΙΑΣ" ,στοιχειώνει με την παρουσία του το βιβλίο.Ο αφηγητής είναι ανώνυμος και στα δύο βιβλία, και δεν είναι ο ουσιαστικός ήρωας τελικά.Όπως και στο βιβλίο του Conrad υπάρχει η αναζήτηση κάποιου αναχωρητή,μιάς αινιγματικής προσωπικότητας,όπου τελικά αυτή η αναζήτηση θα χρησιμεύσει στον αφηγητή να γνωρίσει καλύτερα τον εαυτό του.

Η νουβέλα του Ντομίνγκεζ είναι εμφανώς επηρρεασμένη απο τα βιβλία του Χ.Λ.Μπόρχες και ενδέχεται να δημιουργήσει σε κάποιους πιό υποψιασμένους αναγνώστες ένα σοβαρό πρόβλημα.Προσωπικά το βιβλίο το απόλαυσα,οι "δευτερεύουσες σκέψεις" δημιουργήθηκαν εκ των υστέρων χωρίς όμως να μειώσουν την ευχαρίστηση που αποκόμισα κατά την ανάγνωσή του.Όταν τα έχει πει όλα ή περίπου όλα ο Μπόρχες γιά τις βιβλιοθήκες και την βιβλιομανία είναι πολύ δύσκολη και θέλει πολύ θάρρος η οποιαδήποτε απόπειρα συγγραφής παρόμοιων θεμάτων.Ο συγγραφέας τα καταφέρνει καλά και χρησιμοποιεί έξυπνα τα "Μπορχεσιανά" θέματα,αλλά στην σύγκριση τελικά χάνει (με πολύ στυλ βέβαια).Νομίζω όμως ότι το ψειρίζω το πράγμα-εκείνο που μετράει τελικά είναι ότι το πανέξυπνο αυτό βιβλιαράκι αξίζει-και μάλιστα πολλά.Τελικά, sometimes books are better than sex...