Παρασκευή, Δεκεμβρίου 01, 2006
posted by Librofilo at Παρασκευή, Δεκεμβρίου 01, 2006 | Permalink
ΑΡΘΟΥΡ & ΤΖΟΡΤΖ - ένα μυθιστόρημα περισσότερο από μυθιστόρημα
Πόσο εύκολο είναι γιά ένα συγγραφέα να πάρει κάποιο κομμάτι από την ζωή μιας ισχυρής προσωπικότητας και να πλάσει ολόκληρο μυθιστόρημα?Κατά την άποψή μου αυτό είναι σαν ισορροπία σε τεντωμένο σχοινί . Χρειάζεται ο συγγραφέας να είναι μοναδικός μάστορας σαν τον Τζούλιαν Μπαρνς ,ο οποίος στο τελευταίο έξοχο βιβλίο του "ΑΡΘΟΥΡ & ΤΖΟΡΤΖ" (88) ,αγγίζει την τελειότητα τού προ εικοσαετίας αριστουργήματος του "Ο ΠΑΠΑΓΑΛΟΣ ΤΟΥ ΦΛΩΜΠΕΡ".

Ο Μπαρνς ασχολείται στο μυθιστόρημα αυτό με τον διάσημο συγγραφέα Άρθουρ Κόναν Ντόϊλ (δημιουργό του Σέρλοκ Χολμς) και έναν άσημο δικηγόρο της Αγγλικής επαρχίας τον Τζορτζ Έιντλτζι . Παρακολουθούμε τις ζωές αυτών των δύο αντρών από την ημέρα της γέννησης τους μέχρι τον θάνατό τους και πως ένα γύρισμα της μοίρας συνετέλεσε στην γνωριμία τους αλλάζοντας την ζωή τους.

Ο Άρθουρ είναι πολύ τυχερός στην ζωή του.Σπουδάζει γιατρός (οφθαλμίατρος),ανοίγει ιατρείο,πελατεία δεν έρχεται και τι κάνει τις ώρες της αναμονής?Γράφει..Έτσι δημιουργείται ο γνωστός ντεντέκτιβ Σέρλοκ Χολμς ,η επιτυχία του οποίου τον μετατρέπει σε προσωπικότητα πιό ζωντανή από τον δημιουργό του.

Ο Τζορτζ προκύπτει από τον γάμο ενός Ινδού πάστορα και μιάς Σκωτσέζας.Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να είναι σκουρόχρομος.Παιδί δειλό,καλοσυνάτο,άριστος μαθητής σπουδάζει δικηγόρος και αρχίζει να υλοποιεί το όνειρό του,ανοίγοντας δικηγορικό γραφείο στο Μπίρμιγχαμ και γράφοντας ένα βιβλίο γιά τους Αγγλικούς σιδηροδρόμους.

Μιά σειρά σφαγών μερικών αλόγων και άλλων ζώων στην κομητεία που ζει ο Τζορτζ οδηγούν την αστυνομία με μία σειρά τελείως παράλογων συλλογισμών να κατηγορήσουν και τελικά να καταδικάσουν τον αφελή και ήσυχο Τζορτζ σε επταετή κάθειρξη.Όταν αποφυλακίζεται ο νεαρός δικηγόρος, στέλνει μιά επιστολή στον συγγραφέα τού Σέρλοκ Χολμς ζητώντας την βοήθεια του.Ο Ντόϊλ τρελλαίνεται από το προφανές της αδικίας και αναλαμβάνει την υπόθεση προσωπικά,σαν μιά απλούστατη νοητική άσκηση,η οποία θα του έδινε και μία διέξοδο στα προσωπικά του προβλήματα της εποχής. Η λύση δεν θα αργήσει να έρθει,λίγο διαφορετική από αυτή που περίμενε ο Τζορτζ μιάς που η υπόθεση του παρομοιάσθηκε με την δικαστική πλάνη της υπόθεσης "Ντρέϊφους" αλλά εδώ έχουμε να κάνουμε με το Αγγλικό κράτος.

Εκεί ακριβώς είναι η ουσία τού (κατά βάση) πολιτικού μυθιστορήματος τού Μπαρνς.Το Αγγλικό κράτος και ο υποδόριος ρατσισμός των ανθρώπων και της εξουσίας.Ο Τζορτζ αρνείται μέχρι το τέλος της ζωής του να παραδεχθεί το προφανές,ότι δηλαδή έπεσε θύμα ρατσισμού.Μέσα στην αμορφωσιά και την χοντροκοπιά της Αγγλικής επαρχίας ,ο νεαρός δικηγόρος και ο πάστορας πατέρας του,μπορεί να μην ενοχλούσαν κανέναν αλλά και μόνο η διακριτική παρουσία τους, αποτελούσε πρόκληση όχι μόνο γιά τον απλό κόσμο αλλά και γιά τους "προύχοντες" του τόπου. Η ιστορία όπως προανέφερα φαντάζει απλή αλλά είναι ουσιαστικά πολυσύνθετη.Ο Άρθουρ διαπιστώνει ότι αντιμάχεται ένα σύστημα "εκ των ένδον" ζώντας σε μιά πολιτεία υποδειγμα υποκριτικότητας και προσποίησης, όπως είναι η Αγγλική.

Οι δύο αντρες βιώνουν την Αγγλική πραγματικότητα,ο Τζορτζ υφίσταται όλη την ταλαιπωρία της καταδίκης και του ξεπεσμού,προτού μπορέσει με την βοήθεια του Ντόϊλ να "σηκωθεί" ξανά . Ο δε Άρθουρ συνειδητοποιεί την ξεροκεφαλιά της αριστοκρατίας, την αυταρέσκεια της άρχουσας τάξης.Όντας και οι δύο "ξένοι",ο ένας μίγμα Σκωτσέζικης και Ιρλανδικής καταγωγής και ο άλλος Ινδικης και Σκωτσέζικης ,αυτοπροσδιορίζονται από τον πάντα εύστοχο (και εύστροφο) Άρθουρ σε ένα καταπληκτικό διάλογο με τον Τζορτζ "ανεπισήμως Εγγλέζοι".

Το μυθιστόρημα ακολουθεί γραμμική αφήγηση,υπερβολικά λεπτομερές,με ένα μοναδικό στυλ γραφής που γοητεύει τον αναγνώστη και τον οδηγεί να λατρέψει πραγματικά τους δύο ήρωες.Τον γλυκούλη,αφελή και στραβούλιακα Τζορτζ, ο οποίος μέχρι τα 27 του κοιμάται στο ίδιο δωμάτιο με τον πατέρα του, φροντίζει την αδερφή του και απλώς ονειρεύεται μιά καλύτερη και τακτοποιημένη ζωή. Τον χειμαρρώδη Άρθουρ , (ο οποίος αποδεικνύεται απίστευτος "κιμπάρης" και άρχοντας πραγματικός) ο οποίος έχει την τύχη να παντρευτεί μιά υπέροχη γυναίκα και όταν αυτή αρρωσταίνει βαριά και ζει μιά δεκαετία κατάκοιτη,να γνωρίσει μιά ακόμα γοητευτικότερη δυναμική κοπέλλα που θα τον περιμένει (διότι ο Άρθουρ στέκεται δίπλα στην άρρωστη γυναίκα του) στηρίζοντάς τον υπομονετικά . Η μοναδική του "ατυχία" είναι ότι ο λογοτεχνικός του ήρωας , ο Σέρλοκ Χολμς τον ξεπερνάει σε φήμη , σε σημείο που η προσωπικότητα του συγγραφέα να συγχέεται με αυτή του ήρωά του.

Ο Μπαρνς μεταφέρει απόλυτα το κλίμα της εποχής (αρχή του εικοστού αιώνα κυρίως) επιμένοντας πολύ στις πνευματιστικές ανησυχίες του Ντόϊλ - μη ξεχνάμε ότι ο "μεσμερισμός",οι πνευματιστικές συγκεντρώσεις ήταν πολύ της μόδας τότε σε όλο τον κόσμο (κάτι που η Άτγουντ μετέφερε υπέροχα στο "Άλλο πρόσωπο της Γκρέϊς").
Επίσης η εμμονή στη λεπτομέρεια οδηγεί τον συγγραφέα σε εξαντλητικές περιγραφές ρούχων,αθλητικών αγώνων,διακοσμήσεων σπιτιών.Αυτά τα τελευταία ενδέχεται να κουράσουν τον ανυπόμονο αναγνώστη που ανυπομονεί να παρακολουθήσει την ανέλλιξη της πλοκής.

Όπως χαρακτηριστικά λέει ο Μπαρνς σε μιά συνέντευξή του στον Β.Καλαμάρα:
«Πρόκειται για μια αληθινή ιστορία. Ο Τζορτζ μού ήταν άγνωστος κι έπρεπε να χτίσω την προσωπικότητά του. Το δύσκολο, ωστόσο, ήταν να γνωρίσω τον γνωστό Κόναν Ντόιλ κι όχι τον άγνωστο. Ωστόσο, μυστικό δεν υπάρχει στον τρόπο επεξεργασίας τού μυθοπλαστικού μου υλικού», μας λέει. «Ο ρατσισμός δεν αυτοπροσδιορίζεται μέσα από το μυθιστόρημα. Αυτό είναι έργο της κοινωνίας κι όχι της λογοτεχνίας», συνεχίζει. Μολονότι ο Τζορτζ πέφτει θύμα κακοδικίας, «δεν αντιλαμβάνεται γιατί του συμβαίνουν όλα αυτά. Είναι γιος πάστορα, έχει ακολουθήσει πανεπιστημιακές σπουδές, ασκεί το επάγγελμα του δικηγόρου και αισθάνεται Βρετανός πολίτης». Σ' αυτό το σημείο, ωστόσο, ακούγεται ευδιάκριτο το σχόλιο του Βρετανού συγγραφέα: «Ο Βρετανός πουλάει τον εαυτό του ως μη ρατσιστή, ενώ μπορεί να είναι. Μην ξεχνάτε ότι η βρετανική κοινωνία είναι ρατσιστική».

Θα είναι πλεονασμός να αναφέρω ότι οι χαρακτήρες είναι πολύ καλά δομημένοι,τα δε δευτερεύοντα πρόσωπα υπέροχα. Οι διακριτικές παρουσίες της πρώτης συζύγου του Ντόϊλ και της αδερφής του Τζορτζ, η δυναμική και πανέμορφη Τζιν,δεύτερη σύζυγος του Άρθουρ, οι δύο μανάδες , ο υπομονετικός πάστορας πατέρας του Τζορτζ που φοβάται και την σκιά του συνειδητοποιώντας τον ρόλο του.

Η επιλογή του Μπαρνς να μη δώσει έναν τελείως αστυνομικό τόνο στην ιστορία του,τελικά είναι προς όφελος του αναγνώστη, ο οποίος διαβάζει ένα μυθιστόρημα που είναι περισσότερο από "αστυνομικό",περισσότερο από μιά "μυθιστορηματική βιογραφία",περισσότερο από ένα "μυθιστόρημα εποχής".Τελικά , ο συγγραφέας μάλλον παίζει μαζί μας ,κλείνοντας πονηρά το μάτι και λέγοντας μας ότι στην πραγματικότητα τίποτα δεν είναι όπως φαίνεται με την πρώτη ματιά.
 



15 Comments:


At 1/12/06 17:58, Anonymous Ανώνυμος

Και γιατί παρακαλώ τότε μόνο 88, αυτός δεν γεννήθηκε τότε, σαν τον D. Lucas που βάλατε την ημερομηνία γέννησής του, εγώ σας τονίζω ότι γεννήθηκα το 78 (και δεν δέχομαι βαθμό κάτω απ' αυτό!). Λίγη πλάκα κάνω κι εγώ η δύσμοιρη να χαμογελάσουμε λίγο. Αφήστε, έχω τον παραπάνω αναφερόμενο να έχει πέσει σε περισυλλογή, νηστεία δεν ξέρω αν κάνει, και το nuwanda σκυμμένο στο κομπιουτεράκι να βγάζει ισολογισμούς...τι να κάνω κι εγώ κατέφυγα σε σας να πω τον πόνο μου... Καλό Σαββατοκύριακο σε όλους! Δεν το έχω διαβάσει το βιβλίο, εννοείται, είμαι η πλέον ασυγχρόνιστη σε διαβάσματα και πολύ λυπάμαι που γράφω πάντα πρώτη εγώ σχόλιο και μάλιστα πανετλώς άσχετο με το θέμα...Είμαι κατάπτυστη

 

At 1/12/06 20:48, Blogger Librofilo

Σταυρούλα καλό μήνα σου εύχομαι.Ήμουν σίγουρος ότι το έχεις διαβάσει οπότε και κατάπτυστη είσαι και αξιολύπητη.Φτου σου...μόνο Μαμαλούκα διαβάζεις τελευταία μου φαίνεται.Ο Νuwanda ετοιμάζεται μάλλον να βγάλει ποστ γιά τον Αβραάμ Μπεναρόγια και τις αρχές του Σοσιαλισμού εκτός και αν μας εκπλήξει με τον μάγειρα του Βελουχιώτη.Ο δε Συγγραφέας θα επανέλθει δριμύτερος υποψιάζομαι.

 

At 1/12/06 22:11, Blogger Χαρυβδιςς

Σε καλη μερα μας ενημερώσατε Σαββατο αυριο η μερα του ''χαζεύω τιτλους και αγοράζω ασχετα βιβλία''
θα κανω οικονομία ...
(Σε ένδειξη ευγνωμοσυνης προτεινω ''τα πυθαγόρεια εγκλήματα '' του Τ.Μιχαηλιδη κυρίως για τους ασχετους των μαθηματικών οπως εγώ που θεωρούν τους αριθμούς μαγικά πράγματα και τα...αποφεύγουν.Λιτή ιστορία,σε ελκύει περίεργα ,μαλλον οι αριθμοί το κάνουν αυτό,και ελάχιστα ενοχλεί η οικειότητα με τον...Πικάσο)

 

At 2/12/06 10:12, Blogger Librofilo

@χαρυβδιςς>Σας ευχαριστώ γιά την "πρόταση".Το έχω στα υπ'όψιν το βιβλίο.Έχω πικρή εμπειρία από τα "μαθηματικά" μυθιστορήματα,τύπου "Παπαγάλου",το οποίο το άφησα στην σελίδα 70,διότι βαριόμουνα φριχτά-μάλλον κάτι μέσα μου λειτουργεί αρνητικά μόλις βλέπω μαθηματικά.Γιά το βιβλίο που αναφέρετε διαβάζω και ακούω καλά και κακά,ομολογώ ότι όλα αυτά μου έχουν κεντρίσει το ενδιαφέρον.Σας εύχομαι καλά ψώνια.

 

At 2/12/06 19:39, Blogger anagnostria

Συμφωνώ με τη Χάρυβδι (η;). Τα "Πυθαγόρεια εγκλήματα" είναι ένα ενδιαφέρον μυθιστόρημα, για τα δικά μου τουλάχιστον αναγνωστικά γούστα. Λέτε να είμαι κάπως προκατειλημμένη λόγω καταγωγής του συγγραφέα;

 

At 3/12/06 10:55, Blogger Librofilo

@anagnostria>Δεν ήξερα την καταγωγή του συγγραφέα,το όνομα Τεύκρος όμως έπρεπε να με είχε καθοδηγήσει.Είναι ωραίες αυτές οι μικρές ανώδυνες προκαταλήψεις που όλοι λίγο-πολύ κουβαλάμε.

 

At 3/12/06 12:26, Blogger Composition Doll

Λοιπόν, με έχετε καταστρέψει οικονομικά. Γράφετε τόσο ενδιαφέρουσες κριτικές, και μετά εγώ τρέχω να αγοράσω τα βιβλία, και μετά αυτά στοιβάζονται παντού, και μετά εγώ αγχώνομαι, γιατί πότε θα προλάβω να τα διαβάσω, και μετά κι άλλες κριτικές, κι άλλα βιβλία, κι άλλο άγχος!

ΕΛΕΟΣ ΠΛΕΟΝ!!!

(την καλημέρα και τα φιλιά μου)

 

At 3/12/06 13:43, Anonymous Ανώνυμος

Λοιπόν εμένα με πείσατε αγαπητέ Λιμπρόφιλε, το βιβλίο κατοχυρώνεται ως μια από τις αναγνώσεις την περίοδο των γιορτών.

 

At 3/12/06 15:34, Anonymous Ανώνυμος

Καλημέρα και καλό μήνα !

Άσε Doll, μην το ψάχνεις. Είχα μπει κι εγώ στο trip αυτό και κατάλαβα ότι δε βγάζει πουθενά. Μόλις τελείωσα το "Χάρτινο σπίτι" (πολύ διδακτικό βιβλίο για την ασθένεια με την οποία ασχολούμαστε), οδεύω προς Ζωρζ Σαρή μεριά και δε θα αρρωστήσω εγώ από το άγχος (σταμάτησα να βλέπω και εφιάλτες με τον Μπόρχες, ευτυχώς). Μετά θα αποτοξινωθώ με Δ.Μαμαλούκα.
Ο Librofilo το είχε πει και παλαιότερα, τα πάντα είναι θέμα προτεραιοτήτων. Λατρεύουμε τα βιβλία και η ανάγνωση πρέπει να είναι απόλαυση όταν και όποτε συμβαίνει και εάν δεν είναι προτεραιότητα Νο1 δε χάλασε κι ο κόσμος !

@Librofilo: Χα! Σας πέρασα! Τον "Παπαγάλο"( αμάν με τα πτηνά !) τον είχα φτάσει στα μισά. Μετά τον παράτησα διότι οι μαθηματικές παρενθέσεις ήταν πολύ μεγάλες για το στομάχι μου και η αστυνομική παράλληλη ιστορία προχωρούσε απελπιστικά αργά.

To "Άρθουρ+Τζωρτζ" όπως μας το παρουσιάζετε φαίνεται αρκετά δελεαστικό μιας και η εποχή όπου εκτυλίσσεται είναι από τις πλέον αγαπημένες.Το ότι επίσης πρόκειται για μια αληθινή ιστορία είναι ένα "συν". Ο Doyle ήταν μια πολύ ενδιαφέρουσα και δραστήρια προσωπικότητα με έντονη την ανάγκη προσφοράς στο κοινωνικό σύνολο αλλά και πολλές μεταφυσικές ανησυχίες και του είχε στοιχήσει πολύ η ταυτοποίηση του με τον Holmes (το δημιούργημα να δίνει την εντύπωση ότι ξεπερνά το δημιουργό, είναι ένα θέμα προς συζήτηση).

Καμιά πρόταση? Π.χ. το βιβλίο να διαβάζεται το απόγευμα, γύρω στις 5, με τη συνοδεία english tea?
Oh dear!! :-D

 

At 3/12/06 16:23, Blogger Librofilo

@tifoeus>Καλωσορίσατε και χαίρομαι που σας ενδιέφερε το ποστ μου.Πολύ ωραίο το hotel και υπέροχες οι φωτό...Να μας ξανάρθετε.

 

At 3/12/06 16:27, Blogger Librofilo

Doll>Έρχονται κι'άλλα,πρέπει να το τρέξω λίγο γιατί έχουν μαζευτεί πολλά αδιάβαστα και μ'έχει πιάσει μεγάλο άγχος.Κατεστραμμένος κι'εγώ είμαι,με την καινούρια σοδειά,θα ξεπεράσουν τα 60 αδιάβαστα.Υπομονή λοιπόν,τελείωσαν οι εξετάσεις?

 

At 3/12/06 16:39, Blogger Librofilo

aura>Το Αρθουρ&Τζορτζ διαβάζεται όλες τις ώρες και με όλες τις διαθέσεις,διότι η ιστορία κυλάει πολύ χαλαρά.Έχετε δίκιο η εικόνα του Σέρλοκ Χολμς ξεπέρασε τον δημιουργό-κάποια στιγμή ο Doyle μίσησε τόσο πολύ το δημιούργημα του που αποφάσισε να δώσει ένα τέλος,ε λοιπόν έγινε επανάσταση και αναγκάστηκε να επανέλθει με νέες ιστορίες.Καταπληκτικό είναι αυτό και δεν ξέρω πολλές περιπτώσεις τέτοιας επιτυχίας λογοτεχνικού ήρωα,το ίδιο μάλλον θα αντιμετωπίσει και η Rowlands με τον H.Potter της.

 

At 4/12/06 12:40, Anonymous nuwanda

Librofilo, αλλο ένα υπέροχο κειμενο που λειτουργει οπως η εικονα παγωμενης sprite σε κατακοπο πεζοπορο της ερημου: it makes you dream!

 

At 4/12/06 16:10, Blogger Librofilo

@nuwanda>Ωραία η μεταφορά και ευχαριστώ γιά τα καλά σου λόγια

 

At 6/12/06 21:07, Blogger Αθήναιος

Καλά ο Τζούλιαν Μπαρνς είναι ΟΛΑ ΤΑ ΛΕΦΤΑ. Η επιτομή του αγγλοσαξωνισμού στην καλύτερή της στιγμή. Είτε γράφει για μαγειρική, είτε για φιλοσοφία είναι κορυφαίος.