Πέμπτη, Δεκεμβρίου 28, 2006
posted by Librofilo at Πέμπτη, Δεκεμβρίου 28, 2006 | Permalink
Μάρκαρης,Μπράμος,Μπιόυ Κασάρες
Μάλλον η τελευταία παρουσίασης της χρονιάς που φεύγει με τρεις συγγραφείς που διάβασα το δεκαήμερο που μας πέρασε.Να τα πάρω τα πράγματα από την αρχή..

Το καινούριο μυθιστόρημα του Πέτρου Μάρκαρη "ΒΑΣΙΚΟΣ ΜΕΤΟΧΟΣ" (εκδ. Γαβριηλίδη) (75),είναι κατά την άποψή μου το πιό αδύναμο από τα 3 προηγούμενά του,με ήρωα τον αστυνόμο Χαρίτο.Είναι και το πλέον μεγαλεπήβολο και ογκώδες.Βασικά πολιτικό μυθιστόρημα όπου οι αδιαμφισβήτητες αρετές του Μάρκαρη , δηλαδή η αφηγηματική άνεση,η ατμόσφαιρα,η καταιγιστική δράση που ενσωματώνεται άριστα στην πλοκή του βιβλίου δεν φτάνουν να καλύψουν τα κενά των ιστοριών που αφηγείται ο συγγραφέας.

Ο Μάρκαρης ξεκινάει με δύο παράλληλες ιστορίες, από τη μια πλευρά έχουμε την εξέλιξη μιας τρομοκρατικής ενέργειας στην Κρήτη, όταν μια ομάδα ελληναράδων, οι οποίοι πήραν μέρος στη σφαγή της Σρεμπρένιτσα καταλαμβάνει ένα πλοίο έξω από τη Σούδα όπου μεταξύ των επιβατών είναι και η κόρη του Χαρίτου, και για την εμφάνιση, από την άλλη μεριά, ενός κατά συρροήν δολοφόνου, ο οποίος διαλέγει τα θύματά του από τον χώρο της διαφήμισης.

Ο συγγραφέας με αφορμή τα προαναφερόμενα,περιγράφει υπέροχα την μετα-Ολυμπιακή Αθήνα με τα παρατημένα στάδια και το σκουπιδαριό που υπάρχει γύρω μας,κριτικάρει την Ελληνική πραγματικότητα αρκετά εύστοχα επιλέγοντας τον κόσμο της διαφήμισης που είναι ό αμεσος στόχος του δολοφόνου:
"Συγγνώμη κύριε υπουργέ αλλά έχετε προσέξει την υπογραφή κάτω από το γράμμα?"ρωτάει ο πρόεδρος του ΣΕΒ και φέρνει τον υπουργό σε αμηχανία.
"Την υπογραφή?...Ναι,νομίζω..."ψελλίζει μαγκωμένος.
"Να σας την θυμίσω λοιπόν:ο φονιάς του βασικού μετόχου.Ξέρετε τι μήνυμα στέλνει η υπογραφή?Ότι βασικός μέτοχος στα κανάλια δεν είναι ο κάτοχος του ενός,του πέντε ή του πενήντα τοις εκατό των μετοχών,αλλά οι διαφημιστικές εταιρείες.Γιατί αυτές αποφασίζουν γιά το πρόγραμμα,γιά το ποιές σειρές θα παιχτούν,με ποιούς ηθοποιούς,για το ποιά τοκ σόου θα γίνουν και με ποιούς δημοσιογράφους,για τα τηλεπαιχνίδια ή τα ριάλιτι σόου που θα παρουσιαστούν και με ποιούς παρουσιαστές.Ότι απορρίπτουν οι διαφημιστές,κόβεται αυτομάτως από τα κανάλια.Συνεπώς δεν κάνουν κουμάντο οι μέτοχοι αλλά οι διαφημιστές".


Η δράση όπως προείπα είναι καταιγιστική και ο Μάρκαρης είναι μάστορας,αλλά θεωρώ ότι όσο προχωράμε προς την τελική λύση και την μάλλον προβλέψιμη μυθοπλαστικά εύρεση των δραστών, το βιβλίο κουράζει τον αναγνώστη.Οι συνεχείς διαδρομές του Χαρίτου μέσα στην πόλη λειτούργησαν πολύ καλά στα πρώτα βιβλία με ήρωα το αυτοκινητάκι του αστυνόμου, αλλά πλέον φρενάρουν την αναγνωστική απόλαυση.Επίσης οι δράστες δεν φαίνεται να έχουν τόσο άδικο όπως δικαιολογούν τα εγκλήματά τους σαν άλλοι Τουπαμάρος,αναγκάζοντας τον συγγραφέα να ισορροπεί σε τεντωμένο σκοινί .Θεωρώ ότι ένας προσεκτικός αναγνώστης θα διακρίνει την αμηχανία του ικανότατου συγγραφέα να βιαστεί να δώσει μιά τελική λύση.

Ο Γιώργος Μπράμος έγραψε μιά καταπληκτική συλλογή διηγημάτων με τίτλο "ΑΣΠΡΑ ΓΕΝΙΑ" (εκδ.Καστανιώτη) (85).Ο συγγραφέας γνωστός κριτικός κινηματογράφου με το τρίτο του βιβλίο (δεν εκδίδει συχνά),μας προσφέρει 9 πολύ μικρά μελαγχολικά διαμαντάκια.Ιστορίες κυρίως μοναξιάς,απόγνωσης,πίκρας,προσωπικής ήττας,ανεργίας με πρωταγωνιστές κυρίως άνδρες ώριμους.

Ένας εργάτης χάνει τη δουλειά του και η ζωή του καταρρέει(«Αστρολογία»), ένας γυρολόγος μουσικός αποδέχεται σιωπηρά,την εκπόρνευση της γυναίκας του («Συμβιβασμός»), ένας επιτυχημένος εξηντάρης υποχρεώνεται να αρνηθεί για πάντα τον έρωτα («Οπως κάνουν όλοι»), ένας εργένης πολιτικός μηχανικός επισκέπτεται μιά παλιά του ερωμένη και πληροφορείται πως έχει παιδί μαζί της («Ελληνικό καλοκαίρι»), ένας απόμαχος του Εμφυλίου δολοφονείται σε μιά γεροντική ιστορία εκδίκησης («Ασπρα γένια») , ένας αποτυχημένος και ανέραστος γέροντας αριστερός σκοτώνει από γεροντικό πόθο και ανικανότητα («Ακίνητη ζωή»).Διαβάζουμε επίσης γιά έναν λιμενικό αφελή, του οποίου η σύζυγος εγκυμονεί, που τον τσακώνουν να κρατάει κρυμμένη σε σπηλιά μια νεαρή μετανάστρια (Μοιχεία), δύο άτυχους νέους που σπουδάζουν χάριν μίας περίεργης (και πονηρής) γενναιοδωρίας και καταλήγουν φθισικοί σε μία τραγική ιστορία («Καραμέλες») κι ένας νέος άντρας ο οποίος,εξαφανίζεται γιά πάντα προσπαθώντας να ξεφύγει από την προδιαγεγραμμένη μοίρα του («Η Κατάρα των ταξιδιών»).

Υπέροχο βιβλίο,πραγματική έκπληξη,λιτή και κινηματογραφική γραφή με τον σπαραγμό να ξεχειλίζει αλλά να μη μπουκώνει τον αναγνώστη.

"Σε απαρνιέμαι:η προδοσία ήταν,κατά την περίοδο της νεότητας,μιά δοκιμασία.Υπήρχε ακόμα ο προδότης και ο μη προδότης,αυτός που δεν άντεξε κι αυτός που άντεξε στα διλήμματα.Τώρα είναι μονόδρομος.Μικρές καθημερινές προδοσίες-είμαι πιά μεγάλος γιά να δώσω μάχες.Τις χάνω εκ των προτέρων,είναι μιά σοφή κίνηση γιά να μην καταναλώσω μάταια δυνάμεις.Επιστρέφω στην επιλεγμένη ζωή μου.Όπως κάνουν όλοι"

Σε τελείως διαφορετικό ύφος και θεματολογία κινείται η νουβέλλα του Αδόλφο Μπιόυ Κασάρες "ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΑΦΥΓΗΣ" (εκδ.Πατάκη) (85).Ο συγγραφέας ανήκε στην παρέα των Μπόρχες και Κορτάζαρ και μάς έχει προσφέρει ένα από τα καλύτερα μυθιστορήματα του 20ου αιώνα την περίφημη "Εφεύρεση του Μορέλ".Στο ίδιο στυλ είναι και το βιβλίο που αναφέρω σήμερα.

Ιδιόρρυθμη νουβέλα που γνωρίζεις πολύ καλά ότι κάτω από την φαινομενικά απλή ιστορία της υπάρχουν υπόγειες φιλοσοφικές και όχι μόνο,διαδρομές.

Ένας νεαρός υποπλοίαρχος τοποθετείται με δυσμενή μετάθεση στην Καγυέν και τα γύρω νησάκια.Γρήγορα αντιλαμβάνεται ότι ο κυβερνήτης είναι μιά μάλλον διαταραγμένη προσωπικότητα ο οποίος κάνει κάποιου είδους πειράματα σε ειδικά επιλεγμένους φυλακισμένους με σκοπό να αλλοιώσει τις αισθήσεις τους και τον τρόπο που αυτοί πλέον θα αντιλαμβάνονται τον κόσμο.Σε μιά φυλακή που θυμίζει πίνακα του Μπρέγκελ παρακολουθούμε μια τελείως παρανοϊκή ιστορία που εμένα προσωπικά μου έφερε στο μυαλό την ταινία "Πέρυσι στο Μαρίενμπαντ" και το ύφος του Α.Ρενέ-τελείως άσχετα,μη με ρωτάτε γιατί,παρασύρθηκα από το ονειρικό ύφος του συγγραφέα βλέπετε...

Υπάρχει η επίδραση του Ρεμπώ,του Ι.Βερν,του Μπόρχες,του Κόνραντ.Υπάρχει ειρωνία,παιχνιδιάρικη διάθεση,κινηματογραφικός τρόπος περιγραφής των εικόνων.Η απόδοση του Π.Μάτεσι βοηθάει ιδιαίτερα στην απόλαυση της ιδιόμορφης και τόσο γοητευτικής νουβέλας.

ΚΑΛΗ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ ΣΕ ΟΛΟΥΣ (με μουσική υπόκρουση αφιερωμένη εξαιρετικά στον φίλτατο Δημήτρη Μαμαλούκα που έγραψε ένα καταπληκτικό κείμενο στο ΕΘΝΟΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ).
 



26 Comments:


At 28/12/06 17:35, Anonymous Ανώνυμος

Βλέπω ανοιχτοχεριές στη βαθμολογία στο τέλος του χρόνου...Εγώ αγόρασα το "Χάρτινο σπίτι" σήμερα να διαβάσω. Καλά συναντηθήκατε χθες; Τι έλεγε η Ντόλι; Θα σκάσω από το κακό μου που δεν ήρθα.

 

At 28/12/06 20:10, Blogger Librofilo

Ε όχι κι'ανοιχτοχεριές...Ο καημένος ο Μάρκαρης,λίγο τού έβαλα..Ωραίο,πολύ ωραίο το Χάρτινο καλύβι,πως νόμιζα ότι το είχες διαβάσει?Συναντηθήκαμε προχθες γιά την ακρίβεια (μπορείς να σκάσεις από το κακό σου),να στα πει η Ντόλι που δεν ήπιε σχεδόν τίποτα,εγώ δεν θυμάμαι...

 

At 28/12/06 23:47, Blogger Mamaloukas

όντως

 

At 29/12/06 11:49, Anonymous Ανώνυμος

Έσκασα τώρα, γιατί ήμουν εδώ, γύρισα το απόγευμα εκείνης της μέρας, κλαψ, κλαψ κλαψ! Αυτό το μονολεκτικό τον αγνοώ κι εγώ, γιατί με έχει εκνευρίσει τα μάλα...να έρθετε το Σάββατο όποιοι μπορείτε στο γνωστό μέρος να σας δω, μου έχετε λείψει, άκαρδοι, που δεν με καλέσατε!

 

At 29/12/06 16:38, Blogger Librofilo

Σταυρούλα θα επαναληφθεί συντόμως διότι η σύνθεση έχει γίνει πολύ ωραία κι'ενδιαφέρουσα.Θα προσπαθήσω να περάσω αύριο από το γνωστό μέρος μαζί με τον "μουγκομαμαλούκα".

 

At 29/12/06 16:44, Anonymous Ανώνυμος

Στείλτε μου sms τι ώρα θα πάτε περίπου για να είμαι εκεί, γιατί μετά φεύγω για Ναύπλιο και θα επιστρέψω Δευτέρα βραδάκι. περιμένω sms σας μη σασ χάσω

 

At 30/12/06 00:32, Anonymous Ανώνυμος

Καλησπέρα κε "αντικαταστάτη του Μαμαλούκα". :-)))))))

Την προσοχή μου τράβηξε η θεματολογία του δεύτερου βιβλίου. Κρίμα που δεν το γνώριζα και σήμερα το πρωί ήμουν στο "Πολιτεία". Δεν πειράζει. Αύριο πάλι.

Επαναλαμβάνομαι βαρετά με το να λέω τι όμορφο μουσικό θέμα "ντύνει" το μπλογκ σας και πάλι. Ιδανικό να το ακούς όταν κάνεις ορεινές,κατά προτίμηση, διαδρομές με το αυτοκίνητο, έτσι το φαντάστηκα...

 

At 30/12/06 00:47, Blogger ioeu

Τα σέβη μου. Χρόνια Πολλά!
Καλή Χρονιά!

 

At 30/12/06 00:49, Blogger ioeu

Πάνω που άρχισα να μαθαίνω τι πίνω... (ελπίζω ότι θα το διαβάσετε κ. Mamaluca). Τα σέβη μου και σ' εσάς! Και καλή χρονια! (ευχαριστώ τον οικοδεσπότη για την κατάχρηση του χώρου...)

 

At 30/12/06 01:36, Anonymous Ανώνυμος

Εμένα λοιπόν ο Μάρκαρης με ξεκουράζει αφάνταστα. Θα συμφωνήσω όμως ότι ο «Βασικός Μέτοχος» έχει αρκετά αδύναμα σημεία. Κατά τη γνώμη μου δεν χρειάζονταν δύο παράλληλες ιστορίες. Θα αρκούσε αυτή με τον κατά συρροήν δολοφόνο κι μ’ένα λίγο πιο δυνατό τέλος.
Σε μια πρόσφατη συνέντευξή του πάντως έλεγε ότι η επόμενη περιπέτεια του Χαρίτου θα διαδραματιστεί στην Κωνσταντινούπολη. Άρα, υποθέτω, το Μιραφιόρι θα το παρκάρει για λίγο ευτυχώς :-)
Και μια απορία άσχετη: ο κ. Μαμαλούκας γιατί έχασε τη μιλιά του καλέ; Τί του κάνατε;;; Τί; Θα ξαναμιλήσει άραγε με περισσότερες της μιας λέξεις; :-)

 

At 30/12/06 10:44, Blogger Librofilo

@Aura voluptas>Το βιβλίο που αναφέρεστε είναι υπέροχο και να το διαβάσετε,είναι και μικρούλι.Οδηγώντας λέτε?Ίσως αλλά προτιμώ τις παραθαλάσσιες διαδρομές.Σας εύχομαι καλή Πρωτοχρονιά

 

At 30/12/06 10:45, Blogger Librofilo

@ioeu>Θα το διαβάσει ο Μαμαλούκας σίγουρα και μπορεί να συγκινηθεί.Σας εύχομαι καλή Πρωτοχρονιά

 

At 30/12/06 10:48, Blogger Librofilo

Georgia>Το αναφέρω ότι ο Μαρκαρης έχει φοβερή ικανότητα στο γράψιμο,μεγάλη αφηγηματικό ταλέντο.Μακάρι να βγάλει τον ήρωα του λίγο "έξω".Ο Μαμαλούκας καλά είναι,προσπαθεί να συγγράψει και τα blogs του είχαν πάρει λίγο τα μυαλά.Θα επανέλθει στην τάξη,συντομότερα απ'ότι διαδίδει.Καλή Πρωτοχρονιά φίλτατη

 

At 31/12/06 02:19, Anonymous Ανώνυμος

Καλή Πρωτοχρονιά και σε εσάς.

 

At 31/12/06 20:09, Anonymous Ανώνυμος

ευχαριστώ πολύ Λίμπρο μίο. το τραγούδι είναι από τα πολύ αγαπημένα μου.
ευχαριστώ επίσης για τα καλά σου λόγια για το κείμενό μου.
Καλή πρωτοχρονιά σε όλους

 

At 1/1/07 17:18, Anonymous Ανώνυμος

Καλή χρονιά με πολλές, απολαυστικές αναγνώσεις.

 

At 1/1/07 18:01, Anonymous Ανώνυμος

Καλή Χρονιά και είθε ο ... Θεός των συγγραφέων να φέρει πλέρια αναγνώσματα στα χέρια σας :)

 

At 1/1/07 20:22, Blogger Librofilo

@Εαρινή Συμφωνία + Οίστρο>Σας ευχαριστώ,πολλές ευχές γιά μιά υπέροχη σε όλα τα επίπεδα χρονιά

 

At 2/1/07 11:42, Anonymous Ανώνυμος

καλή χρονιά αγαπητέ λιβρόφιλε και στην πολύ ωραία παρέα σας.

 

At 2/1/07 12:57, Anonymous Ανώνυμος

Καλή χρονιά! Μα, τι σκέφτηκε πάλι κι έγραψε για τους μπλόγκερς...τι διεστραμμένη λογοτεχνική φύση, θεέ μου, αυτός ο άνθρωπος!

 

At 2/1/07 14:56, Anonymous Ανώνυμος

Καλή χρονιά Librofile!!!

Πολλές ευχές για αγάπη, όρεξη και δημιουργία.

Διάβασα ετεροχρονισμένα το ποστ και με έβαλες σε σκέψη με τα "Άσπρα γένια". Φαίνεται πολύ καλό, ίσως το αναζητήσω τις επόμενες μέρες σε κάποιο βιβλιοπωλείο!

 

At 2/1/07 16:26, Blogger Librofilo

@ladychill>Καλή χρονιά και σ'εσένα αγαπητή,να σου πάνε όλα καλά το 2007.Νομίζω ότι θα σου αρέσουν τα ΑΣΠΡΑ ΓΕΝΙΑ,πέρασε απαρατήρητο αλλά είναι πολύ καλό.

 

At 2/1/07 16:27, Blogger Librofilo

@tifoeus>Καλή χρονιά και σ'εσάς

 

At 2/1/07 16:28, Blogger Librofilo

@Scalidi>Καλή χρονιά,δεν ήταν φοβερό το κείμενο του?

 

At 2/1/07 16:46, Anonymous Ανώνυμος

ιδίως το τέλος, με έστειλε εντελώς! τον άτιμο πώς σκέφτεται έτσι; τον ζηλεύω κι ας λέει αυτός...