Τετάρτη, Μαΐου 18, 2016
posted by Librofilo at Τετάρτη, Μαΐου 18, 2016 | Permalink
Δεκάτη Δεκεμβρίου
Διαβρωτικό χιούμορ, δόσεις δυστοπίας και πινελιές καθημερινότητας διαμορφώνουν, την εξαίσια ατμόσφαιρα των ιστοριών του πολύ καλού Αμερικανού συγγραφέα διηγηματογράφου και δοκιμιογράφου, George Saunders (Amarillo, Texas 1958), με τίτλο “ΔΕΚΑΤΗ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ” (“Tenth of December”), (Εκδ. Ίκαρος, μετάφρ. Γ.Ι.Μπαμπασάκης, σελ.263).

Τα διηγήματα του Saunders, φαίνονται απλά αλλά δεν είναι, η σάτιρα τους είναι υποδόρεια, οι μονόλογοι του κινούνται μεταξύ παραλογισμού και ρεαλισμού ενώ χρησιμοποιεί την επιστημονική φαντασία με χιούμορ και δόσεις πικρίας. Οι 10 ιστορίες του βιβλίου, προσφέρουν ένα πανόραμα της μικροαστικής Αμερικής, των προαστίων και των μικρών πόλεων-δορυφόρων, με οικογένειες που έχουν οικονομικά προβλήματα, με έφηβους που ψάχνονται, με ενήλικες απογοητευμένους και απελπισμένους, φαινομενικά αδιάφορους μυθοπλαστικά, βαρετούς τύπους αλλά και γεμάτους μοχθηρία και καταπιεσμένα συναισθήματα.

Χαρακτηριστικές εικόνες από μια Αμερική των “losers” αυτής της ζωής, των καθημερινών ανθρώπων της διπλανής πόρτας, που βλέπουν το μέλλον τους να διαγράφεται απελπιστικό. Με ονόματα κοφτά και μικρά, Κάιλ, Αλ, Μικ, Τζος, Τεντ, Μπο, ονόματα εργατών, μικροαστών, “αντιλογοτεχνικά”, ενώ η γλώσσα στα περισσότερα από τα διηγήματα είναι προφορική. Ο Saunders χρησιμοποιεί εκφράσεις του πεζοδρομίου, κραυγές, συντομογραφίες, οι ήρωες του κόβουν τη πρόταση στη μέση, μιλάνε ακατέργαστα, γράφουν χρησιμοποιώντας σύμβολα, τους αισθάνεσαι δίπλα σου, ακούς την ανάσα τους.

Δεν είναι όλα τα διηγήματα της συλλογής στο ίδιο ύψος, αλλά μερικές από τις ιστορίες είναι εξαιρετικές. Στην πρώτη με τίτλο “Πανωλεθρίαμβος”, μια έφηβη με τα μυαλά πάνω από το κεφάλι της, εκεί που ονειρεύεται στιγμές μεγαλείου για τα 15α γενέθλιά της, δέχεται επίθεση μέσα στο σπίτι της και σώζεται κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή από το περιφρονημένο και ελαφρώς προβληματικό γειτονόπουλό της που παρακολουθούσε τα τεκταινόμενα και αναρωτιόταν αν πρέπει ή όχι να επέμβει, ενώ στο μελλοντολογικό “Απόδραση από το αραχνοκέφαλο”, φυλακισμένοι για βαριά εγκλήματα γίνονται πειραματόζωα σε φάρμακα που θα επηρεάσουν τη συμπεριφορά τους και την ικανότητά τους για αγάπη. Οι δε "Βέργες", είναι ένα διήγημα, τόσο λιτό και περιεκτικό, τόσο πλήρες.
Ένας σαραντάχρονος πατέρας αποφασίζει να κρατήσει ημερολόγιο για να το αφήσει παρακαταθήκη στις επερχόμενες γενιές, στο υπέροχο “Τα ημερολόγια”, και ένας βετεράνος του πολέμου, γυρίζει σπίτι εμφανώς διαταραγμένος όπου βρίσκει μια πραγματικότητα ίσως πιο θλιβερή από αυτή του πολέμου, όπου η μητέρα του παιδιού του συζεί με άλλον, η μητέρα του έχει σπιτώσει έναν μέθυσο και η αδερφή του δεν θέλει να τους δει στο “Ο γυρισμός”, στο δε καλύτερο διήγημα της συλλογής και αυτό που δίνει τον τίτλο του σ' αυτήν “Δεκάτη Δεκεμβρίου”, όπου ένας κατατονικός τύπος με αυτοκτονικές τάσεις που το έχει σκάσει από το ίδρυμα, ανανεώνει την πίστη του στη ζωή, σώζοντας έναν ατίθασο νεαρό από πνιγμό σε μια παγωμένη λίμνη.

Τα διηγήματα του Saunders, ανθρώπινα και με έναν βαθύ ουμανισμό κάτω από την χιουμοριστική επιφάνειά τους, διεισδύουν μέσα στο θυμικό του αναγνώστη, ο οποίος τα σκέφτεται για καιρό μετά. Ορισμένα από αυτά είναι πραγματικά διαμάντια και οι καταστάσεις που περιγράφει, μπορεί να φέρνουν στο νού, τις ιστορίες καθημερινού παραλογισμού της Φλάνερι Ο'Κόνορ, τις ακαταμάχητες ιστορίες του μεγάλου Ρέιμοντ Κάρβερ αλλά έχουν και κάτι από το μαύρο μέλλον του Βόνεγκατ.
Το πνεύμα του χιούμορ και του παραλόγου έχει μεταφερθεί επιτυχώς από τον Γ.Ι.Μπαμπασάκη (σε άλλη μια εκδοτική επιτυχία των εκδόσεων Ίκαρος), που έπιασε το πνεύμα του συγγραφέα σ'αυτή την έξοχη συλλογή διηγημάτων, ιδιαίτερα δε η απόδοση του τίτλου του διηγήματος "Victory lap" ως "Πανωλεθρίαμβο" είναι ευρηματική. Κοντολογίς ο Saunders (πολυβραβευμένος στις ΗΠΑ) αποδεικνύεται ένας πολύ αξιόλογος συγγραφέας με τον οποίον αξίζει να ασχοληθούμε εκτενώς στο μέλλον.